ปฐพีวิทยาเบื้องต้น

Principles of Soil Science

ภาคบรรยาย

          1. เพื่อให้นักศึกษามีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการกำเนิดดิน

          2. เพื่อให้นักศึกษามีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับสมบัติทางกายภาพดิน

          3. เพื่อให้นักศึกษามีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับเคมีดิน

          4. เพื่อให้นักศึกษามีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับชีวภาพของดิน

          5. เพื่อให้นักศึกษามีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับธาตุอาหารพืช สภาพแวดล้อมทางเคมีและกายภาพของดิน ที่มีผลต่อความเป็นประโยชน์ของธาตุอาหารพืช

          6. เพื่อให้นักศึกษามีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับปุ๋ยและการใช้ปุ๋ย

          7. เพื่อให้นักศึกษามีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับการจัดการดิน การอนุรักษ์ดินและการปรับปรุงดิน

ภาคปฏิบัติ

          1. เพื่อให้นักศึกษาสามารถใช้เครื่องมือในห้องปฏิบัติการปฐพีวิทยาได้ รวมทั้งสามารถปฏิบัติการจำแนกวัตถุต้นกำเนิดดิน เก็บตัวอย่างเพื่อการวิเคราะห์ วิเคราะห์เนื้อดินและโครงสร้างดิน วิเคราะห์ความชื้นดิน วัดปฏิกิริยาดิน ตรวจสอบธาตุอาหารในดิน รวมทั้งทำการผลิตปุ๋ยอินทรีย์และวิเคราะห์ปุ๋ยเคมีได้อย่างถูกต้อง
 
เพื่อให้นักศึกษามีความรู้พื้นฐานและการฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับดิน สภาพแวดล้อม การจัดการและการอนุรักษ์ดินตลอดจนการปรับปรุงดิน เป็นการเตรียมความพร้อมในการนำความรู้ ความเข้าใจ และทักษะปฏิบัติในด้านดิน เพื่อเป็นพื้นฐานการเรียนในวิชาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง ทั้งนี้ ควรมีการเปลี่ยนแปลงตัวอย่างอ้างอิงให้สอดคล้องกับแนวโน้มด้านการจัดการดินและการปรับปรุงดินในสภาวะกาลปัจจุบัน
ศึกษาและฝึกปฏิบัติเกี่ยวกับ การเกิดดิน สมบัติทางกายภาพ สมบัติเคมีและชีวภาพ ธาตุอาหารในดิน ปุ๋ยและเทคโนโลยีการใช้ปุ๋ย การอนุรักษ์ดินและน้ำ
 
 Study and practice of the soil information, physical of soil, chemical and biological of soil, nutrients, fertilizers and application technology, soil and water conservation
3.1 ห้องพักอาจารย์ สาขาพืชศาสตร์ หรือ โทรศัพท์ 080-8571739
3.2 ส่ง e-mail: Wanwisa_ink@rmutl.ac.th
3.3 ให้คำปรึกษาผ่าน line กลุ่มวิชา ในวันเวลาราชการ *หากกรณีฉุกเฉินสามารถติดต่อได้ตลอด
1. ศรัทธาในความดี มีหลักคิดและแนวปฏิบัติในทางส่งเสริมความดีและคุณค่าความเป็นมนุษย์ มีความรับผิดชอบ มีศีลธรรมซื่อสัตย์สุจริตและสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมอย่างสันติ
2. มีระเบียบวินัยและเคารพกฎกติกาของสังคม ประพฤติปฏิบัติตามจรรยาบรรณวิชาชีพ
1. เน้นการเข้าชั้นเรียนให้ตรงเวลาตลอดจนการแต่งกายที่เป็นไปตามระเบียบของมหาวิทยาลัย
2. นักศึกษาต้องมีความรับผิดชอบ โดยในการทำงานกลุ่มนั้นต้องฝึกให้รู้หน้าที่ของการเป็นผู้นำกลุ่มและการเป็นสมาชิกกลุ่ม
3. มีความซื่อสัตย์โดยต้องไม่กระทำการทุจริตในการสอบหรือลอกการบ้านของผู้อื่น
4. สอดแทรกเรื่องคุณธรรมจริยธรรมในการสอนรวมทั้งมีการจัดกิจกรรมส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรม เช่น การยกย่องนักศึกษาที่ทำดีทำประโยชน์แก่ส่วนรวมและเสียสละ
1. ประเมินการมีวินัยจากการตรงเวลาของนักศึกษาในการเข้าชั้นเรียน การส่งงานตามกำหนดระยะเวลาที่มอบหมายและการเข้าร่วมกิจกรรมที่กำหนด
2. ประเมินจากความพร้อมเพรียงของนักศึกษาในการเข้าร่วมกิจกรรมเสริมหลักสูตร
3. ประเมินจากความซื่อสัตย์สุจริตในการทำงานที่ได้รับมอบหมายและการสอบ
4. ประเมินจากความรับผิดชอบในหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย
5. ประเมินจากผลงานที่ไม่คัดลอกผลงานผู้อื่นหรือมีการอ้างอิงเอกสารทางวิชาการเพื่อให้เกียรติแก่เจ้าของผลงาน
6. ประเมินจากพฤติกรรมในการทำงานในชั้นเรียนที่ไม่เลือกปฏิบัติและการไม่ละเมิดสิทธิของผู้อื่น
1. มีความรู้ ความเข้าใจ ในสาขาวิชาชีพที่เรียนอย่างถ่องแท้และเป็นระบบ ทั้งหลักการ ทฤษฎีและการประยุกต์ใช้ความรู้ที่ทันสมัยในสาขาวิชาที่เกี่ยวข้อง    
2. มีความรู้ในหลายสาขาวิชาและสามารถประยุกต์ใช้ในการดำรงชีวิต รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี สังคม เศรษฐกิจและ
สิ่งแวดล้อม
1. เน้นหลักการทางทฤษฎีและประยุกต์ทางปฏิบัติในสภาพแวดล้อมจริง โดยทันต่อการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี
2. จัดให้มีการเรียนรู้จากสถานการณ์จริงโดยมีการศึกษาดูงานหรือเชิญผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์ตรงมาเป็นวิทยากรพิเศษเฉพาะเรื่อง
3. การฝึกปฏิบัติงานในสถานประกอบการ
1. การทดสอบย่อย
2. การสอบกลางภาคเรียนและปลายภาคเรียน
3. ประเมินจากรายงานที่นักศึกษาจัดทำ
4. ประเมินจากแผนงานหรือโครงการที่นำเสนอ
5. ประเมินจากการนำเสนอรายงานในชั้นเรียน
6. ประเมินจากรายวิชาฝึกงานหรือสหกิจศึกษา
1. มีทักษะในการคิดวิเคราะห์อย่างมีเหตุผลและคิดแบบองค์รวม
2. มีความสามารถในการคิดริเริ่มสร้างสรรค์จากพื้นฐานของความรู้ที่เรียน นำมาพัฒนานวัตกรรมหรือสร้างองค์ความรู้ใหม่
3. แสวงหาความรู้เพิ่มเติมจากแหล่งต่างๆ อย่างสม่ำเสมอและรู้จักเทคนิควิธีและกระบวนการในการเรียนรู้และสามารถนำไปใช้ในการแสวงหาความรู้ด้วยตนเองได้อย่างเหมาะสม
1. บทบาทสมมติ สถานการณ์จำลอง และกรณีศึกษาทางการเกษตร เพื่อค้นหาข้อเท็จจริง ทำความเข้าใจ ประเมินข้อมูลและหลักฐานใหม่ๆ จากแหล่งข้อมูลที่หลากหลาย
2. การอภิปรายกลุ่มเพื่อระดมความคิดวิเคราะห์ข้อมูลและประยุกต์ใช้ข้อมูลที่ได้มาหรือเลือกใช้ความรู้ที่เรียนมาแก้ไขโจทย์ปัญหาที่กำหนด
3. ให้นักศึกษาปฏิบัติจริงเพื่อแก้ไขปัญหาสถานการณ์เฉพาะหน้า
1. ประเมินจากผลงานการนำเสนอรายงานในชั้นเรียน
2. การสัมภาษณ์หรือการสอบปากเปล่า
3. การทดสอบโดยใช้แบบทดสอบหรือข้อสอบ
 1. กล้าแสดงออก กล้าหาญ อดทน หนักแน่น รู้จักเสียสละ ให้อภัย และรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น สุภาพ สามารถประสานความคิดและประโยชน์ด้วยหลักแห่งเหตุผลและความถูกต้อง มีความซื่อสัตย์ สุจริต ยุติธรรม รักองค์กร เป็นผู้นำกลุ่มกิจกรรมได้ทุกระดับและสถานการณ์ที่เหมาะสม มีความรับผิดชอบต่อบทบาทหน้าที่ของตนเองทั้งในฐานะผู้นำและผู้ตาม
2. มีจิตสำนึกห่วงใยต่อสังคม สิ่งแวดล้อมและสาธารณสมบัติ มีจิตอาสา ไม่ดูดาย มุ่งทำประโยชน์ให้สังคม
1. สามารถทำงานร่วมกับผู้อื่นได้
2. มีความรับผิดชอบต่องานที่ได้รับมอบหมาย
3. สามารถปรับตัวเข้ากับสถานการณ์และวัฒนธรรมองค์กรที่ไปปฏิบัติงานได้
4. มีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีกับผู้ร่วมงานในองค์กรและกับบุคคลทั่วไป
5. มีภาวะผู้นำและผู้ตามในการยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น
6. สามารถวางตนได้เหมาะสมกับกาลเทศะ ขนบธรรมเนียมและแนวทางปฏิบัติเฉพาะของแต่ละวัฒนธรรม
1. พฤติกรรมและการแสดงออกของนักศึกษาในการนำเสนอรายงานกลุ่มในชั้นเรียนและสังเกตจากพฤติกรรมที่แสดงออกในการร่วมกิจกรรมต่างๆ และความครบถ้วนชัดเจนตรงประเด็นของข้อมูล
1. ความสามารถในการใช้ภาษาไทย ทั้งการฟัง พูด อ่านและเขียน เพื่อการสื่อสารให้เหมาะกับสถานการณ์ และการใช้ภาษาอังกฤษ ในการอ่าน พูด ฟัง และเขียน
2. การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศที่เหมาะสมในการสื่อสารและค้นคว้าข้อมูลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
1. จัดกิจกรรมการเรียนรู้ในรายวิชาต่างๆ ให้นักศึกษาได้วิเคราะห์สถานการณ์จำลอง สถานการณ์เสมือนจริงหรือแก้ไขปัญหาจากกรณีศึกษาหรือในการปฏิบัติงานจริง
2. นำเสนอการแก้ปัญหาที่เหมาะสม เรียนรู้ทักษะการวิเคราะห์เชิงตัวเลข การสื่อสาร และเทคโนโลยีสารสนเทศในหลากหลายสถานการณ์
1. ประเมินจากเทคนิคการนำเสนอและการเลือกใช้เครื่องมือทางเทคโนโลยีสารสนเทศหรือทักษะการวิเคราะห์เชิงตัวเลขที่เกี่ยวข้องในการนำเสนอข้อมูล
2. ประเมินจากความสามารถในการอธิบายถึงขั้นตอนการเก็บรวบรวมข้อมูล ข้อจำกัด เหตุผลในการเลือกใช้เครื่องมือต่างๆ ประมวลผลและแปลความหมาย
3. การนำเสนอโดยใช้เทคโนโลยีสารสนเทศที่เหมาะสม
1. มีทักษะและความเชี่ยวชาญในการปฏิบัติงานตามมาตรฐานวิชาชีพ สามารถแก้ปัญหาอย่างเป็นระบบโดยประยุกต์ใช้ความรู้ที่เรียนมา และพัฒนาต่อยอดองค์ความรู้ทางวิชาชีพ
1. การเรียนการสอนที่หลากหลายโดยเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
2. การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ทักษะการปฏิบัติในรายวิชาต่างๆ ให้นักศึกษาได้ปฏิบัติอย่างสม่ำเสมอ
1. ประสิทธิภาพในทักษะการปฏิบัติอย่างถูกต้อง
2. ความสามารถในการตัดสินใจแก้ปัญหาเฉพาะหน้า
3. ความสำเร็จและคุณภาพของผลงาน
แผนที่แสดงการกระจายความรับผิดชอบมาตรฐานผลการเรียนรู้จากหลักสู่รายวิชา (Curriculum Mapping)
กลุ่มวิชา 1. คุณธรรมจริยธรรม 2. ความรู้ 3. ทักษะทางปัญญา 4. ทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคลและความรับผิดชอบ 5. ทักษะการวิเคราะห์เชิงตัวเลขและการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 6.ด้านทักษะพิสัย
ลำดับ รหัสวิชา ชื่อวิชา 1 2 1 2 1 2 3 1 2 1 2 1
1 BSCAG010 ปฐพีวิทยาเบื้องต้น
กิจกรรมที่ ผลการเรียนรู้ * วิธีการประเมินผลนักศึกษา สัปดาห์ที่ประเมิน สัดส่วนของการประเมินผล
1 1 และ 5 ทดสอบย่อย 2 และ 13 25%
2 2, 3 และ 4 ทดสอบกลางภาค 9 30%
3 6, 7 6, 7 ทดสอบปลายภาค 17 25%
4 8 การนำเสนอรายงาน 16 15%
5 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 และ 8 การเข้าชั้นเรียน ความรับผิดชอบ และการมีส่วนร่วมในการเสนอความคิดเห็น 1-8 และ 10-16 5%
คณาจารย์ ภาควิชาปฐพีวิทยา 2544. ปฐพีวิทยาเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 9.กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
กรมพัฒนาที่ดิน. 2540. การจัดการดินและพืชเพื่อปรับปรุงบำรุงดิน. กรุงเทพฯ : กรมพัฒนาที่ดิน

กรมพัฒนาที่ดิน. 2540. การจัดการดินเปรี้ยวจัด. กรุงเทพฯ : กรมพัฒนาที่ดิน.

กรมพัฒนาที่ดิน. 2540. พืชตระกูลถั่วเพื่อการปรับปรุงบำรุงดิน. กรุงเทพฯ : กรมพัฒนาที่ดิน.

คณะกรรมการจัดทำปทานุกรมปฐพีวิทยา 2541. ปทานุกรมปฐพีวิทยา. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

ปฐพีชล วายุอัคคี. ดินและปุ๋ย. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ฐานเกษตรกรรม.

สงบ สำองค์ศรี. 2544. การจัดการดินบนพื้นที่ลาดชันลุ่มชุดดินที่ (ก 62) เพื่อปลูกไม้ยืนต้นใน ระบบวนเกษตรเชิงอนุรักษ์ดินและน้ำ. ราชบุรี สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 10 กรมพัฒนา ที่ดิน.  
 
สุรสิทธิ์ ซาวคำเขต. 2551. วิธีการอนุรักษ์ดินและน้ำโดยใช้แรงคน : กรณีศูนย์พัฒนาโครงการ หลวงหนองเขียว ต. เมืองนะ อ.เชียงใหม่. เชียงใหม่:สานักงานพัฒนาที่ดินเขต 6 กรมพัฒนา ที่ดิน.  
 
เอิบ เขียวรื่นรมย์ 2542. การสำรวจดิน: มโนทัศน์ หลักการและเทคนิค. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์           มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.  
 
อำนาจ สุวรรณฤทธิ์. 2551. ปุ๋ยกับการเกษตรและสิ่งแวดล้อม. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.  
 
Pons, L.J. and Van Der Kevie. 1996. Acid Sulphate Soils in Thailand. Studies on the morphology, genesis and Agricultural Potential of soils with Cat Clay. Report SSR 81, Soil survey Division, Bangkok 65 P.
 
Harpstead, M.I., Sauer, Th. J. and Benneth. 2001. Soil Science Simplified. Fourth edition. Ames: Iowa    State University Press.W.F.
ทัศนีย์ อัตตะนันทน์ ชัยฤกษ์ สุวรรณรัตน์ สมชาย กรีฑาภิรมย์ และบุญแสน เตียวนุกูลธรรม. 2542. การวิเคราะห์ N P K ในดินอย่างง่าย. วารสารดินและปุ๋ย 21 : 46-51

Juo and K. Franzluebbers. 2003. Tropical Soils. Properties and Management for Sustainable Agriculture. Oxford : Oxford University Press.

Land Classification. 1973. Soil Interpretation Handbook For Thailand. Department of Land Development, Ministry of Agriculture and Coorperatives, Bangkok, Thailand.  
 
Washington State University (Tree Fruit Research and Agriculture). Physical Properties of Soil. Updated July 15, 2004. Available from: http://soils.tfrec.wsu.edu/mg/physical.htm (October, 2, 2009).
- การสนทนากลุ่มระหว่างผู้สอนและผู้เรียน - การสะท้อนคิด จากพฤติกรรมของผู้เรียน การจัดกิจกรรมในและนอกห้องเรียน ซึ่งมีผลกระทบต่อการเรียนรู้ - แบบประเมินผู้สอน และแบบประเมินรายวิชา
- ผลการสอบ - การทวนสอบผลประเมินการเรียนรู้
- กำหนดให้อาจารย์ผู้สอนทบทวนและปรับปรุงกลยุทธ์และวิธีการสอนจากผลการประเมิน ประสิทธิภาพของรายวิชา แล้วจัดทำรายงานเมื่อสอนจบภาคเรียน นอกจากนี้คณะควรจัดสัมมนาการเรียนการสอนกำหนดให้อาจารย์ผู้สอนเข้ารับการฝึกอบรมกลยุทธ์การสอนหรือควรมีการประชุมอาจารย์ทั้งสาขาวิชาเพื่อหารือปัญหาการเรียนรู้ของนักศึกษาและร่วมกันหา แนวทางแก้ไข
- มีการตั้งคณะกรรมการในสาขาวิชา ตรวจสอบผลการประเมินการเรียนรู้ของนักศึกษา โดยการสุ่มตรวจข้อสอบ รายงาน วิธีการให้คะแนนสอบ และการให้คะแนนพฤติกรรม
- โดยพิจารณาจากผลการประเมินการสอนโดยนักศึกษา ผลการประเมินโดยคณะกรรมการประเมินของ สาขาวิชา การรายงานรายวิชาโดยอาจารย์ผู้สอน หลังการทบทวนประสิทธิผลของรายวิชา อาจารย์ผู้สอนรับผิดชอบในการทบทวนเนื้อหาที่สอนและกลยุทธ์การสอนที่ใช้ และนำเสนอแนวทางในการ ปรับปรุงและพัฒนาในรายงานรายวิชา เสนอต่อที่ประชุมอาจารย์ประจำหลักสูตรพิจารณาให้ความ คิดเห็นและสรุปวางแผนพัฒนาปรับปรุงพร้อมนำเสนอสาขาวิชา / คณะ เพื่อใช้ในการสอนครั้งต่อไป