อุทกวิทยา

Hydrology

เพื่อให้ทราบและเข้าใจถึงวงจรอุทกวิทยาและลักษณะของภูมิอากาศ เพื่อให้ทราบถึงวิธีการการวัดปริมาณน้ำจากอากาศและการวิเคราะห์ข้อมูลน้ำจากอากาศ เพื่อให้สามารถคำนวณการดักน้ำ การระเหย การคายน้ำ และการคายระเหย เพื่อให้เข้าใจคุณลักษณะของน้ำท่าและสามารถสร้างกราฟน้ำท่า เพื่อให้เข้าใจลักษณะการเกิดของน้ำใต้ดิน และชลศาสตร์ของบ่อบาดาล เพื่อให้เข้าใจกระบวนการเคลื่อนตัวของน้ำหลาก และสามารถคำนวณการไหลหลากในอ่างเก็บน้ำและในลำน้ำ เพื่อให้เข้าใจและสามารถประยุกต์ใช้หลักความน่าจะเป็นกับงานด้านอุทกวิทยา
มีการปรับปรุงเนื้อหาให้เหมาะสมกับสถานการณ์และเทคโนโลยีปัจจุบัน
ศึกษาเกี่ยวกับวงจรอุทกวิทยา ภูมิอากาศ  น้ำจากอากาศ  การคายน้ำ  การระเหย และการดักน้ำ  น้ำท่า น้ำใต้ดิน  การระบายน้ำไหลหลาก  การวิเคราะห์ทางสถิติ
1 ชั่วโมง/สัปดาห์
1.1.1 มีวินัย ตรงต่อเวลา รับผิดชอบต่อตนเองและสังคม เคารพกฎ ระเบียบและข้อบังคับต่าง ๆ ขององค์กรและสังคม
1.1.2 มีภาวะความเป็นผู้นำและผู้ตาม สามารถทำงานเป็นหมู่คณะ สามารถแก้ไขข้อขัดแย้ง ตาม ลำดับความสำคัญ เคารพสิทธิและรับฟังความคิดเห็นของผู้อื่น รวมทั้งเคารพในคุณค่าและศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์
1.1.3 สามารถวิเคราะห์และประเมิน  ผลกระทบจากการใช้ความรู้ทางวิศวกรรมต่อบุคคล องค์กร สังคมและสิ่งแวดล้อม
1.1.4 มีจรรยาบรรณทางวิชาการและวิชาชีพและมีความ
1.1.5 รับผิดชอบ ในฐานะผู้ประกอบวิชาชีพ รวมถึงเข้าใจถึงบริบททางสังคมของวิชาชีพวิศวกรรมในแต่ละสาขา ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
1.2.1  อาจารย์ปฏิบัติตนเป็นตัวอย่าง ให้ความสำคัญต่อการมีวินัย ตรงต่อเวลา และ อธิบายระเบียบการเข้าชั้นเรียน 1.2.2 จัดกิจกรรมโดยแบ่งนักศึกษาออกเป็นกลุ่ม 3-5 คนกลุ่ม และให้นักศึกษาเปลี่ยนกันเป็นหัวหน้า 1.2.3 แนะนำให้นักศึกษาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและการเคารพสิทธิผู้อื่นและยอมรับฟังความคิดเห็นของผู้ร่วมกลุ่ม 1.2.4 ยกตัวอย่างกรณีศึกษา ตัวอย่างที่ขาดความรับผิดชอบต่อหน้าที่และการประพฤติที่ผิดจรรยาบรรณในวิชาชีพ และเปิดโอกาสให้นักศึกษาได้แสดงความคิดเห็น 1.2.5 อธิบายจรรยาบรรณในวิชาชีพและความรับผิดชอบต่อหน้าที่
1.3.1  การตรวจสอบการมีวินัยต่อการเรียน การตรงต่อเวลาในการเข้าชั้นเรียนและการส่งรายงาน 1.3.2  สังเกตพฤติกรรมนักศึกษา 1.3.3  นักศึกษานำเสนอหน้าชั้นเรียน
2.1.1  มีความรู้และความเข้าใจทางคณิตศาสตร์พื้นฐาน วิทยาศาสตร์พื้นฐาน วิศวกรรมพื้นฐาน และเศรษฐศาสตร์ เพื่อการประยุกต์ใช้กับงานทางด้านวิศวกรรมศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง และการสร้างนวัตกรรมทางเทคโนโลยี 2.1.2 มีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับหลักการที่สำคัญ ทั้งในเชิงทฤษฎีและปฏิบัติ ในเนื้อหาของสาขาวิชาเฉพาะด้านทางวิศวกรรม 2.1.3   สามารถบูรณาการความรู้ในสาขาวิชาที่ศึกษากับความรู้ในศาสตร์อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้อง 2.1.4   สามารถวิเคราะห์และแก้ไขปัญหา ด้วยวิธีการที่เหมาะสม รวมถึงการประยุกต์ใช้เครื่องมือที่เหมาะสม เช่น โปรแกรมคอมพิวเตอร์ เป็นต้น 2.1.5 สามารถใช้ความรู้และทักษะในสาขาวิชาของตน ในการประยุกต์แก้ไขปัญหาในงานจริงได้
2.2.1 บรรยาย ยกตัวอย่างจากงานวิจัยของอาจารย์ผู้สอนและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องเพื่อเชื่อมโยงเข้าเนื้อหา ร่วมกับการสอนแบบสื่อสาร  สองทาง โดยเน้นให้นักศึกษาหาทางค้นคว้าหาข้อมูลเพิ่มเติมจากแหล่งเรียนรู้ต่างๆ รวมถึงการลงพื้นที่ในชุมชนเพื่อนำความรู้ที่ได้เรียนเข้าไปประยุกต์ปับสถานการณ์จริง 2.2.2 เพิ่มการสอนนอกห้องเรียน โดยศึกษาจากประสบการณ์จริงในเรื่องที่ต้องสร้างความเข้าใจ
2.3.1  สอบข้อเขียน 2.3.2  รายงานการดูงานนอกสถานที่สถานีอุตุนิยมวิทยา 2.3.3  งานที่มอบหมาย 2.3.4  ผลงานที่นำเสนอ
3.1.1   มีความคิดอย่างมีวิจารณญาณที่ดี 3.1.2   สามารถรวบรวม ศึกษา วิเคราะห์ และ สรุปประเด็นปัญหาและความต้องการ 3.1.3  สามารถคิด วิเคราะห์ และแก้ไขปัญหาด้านวิศวกรรมได้อย่างมีระบบ รวมถึงการใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจในการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ 3.1.4    มีจินตนาการและความยืดหยุ่นในการปรับใช้องค์ความรู้ที่เกี่ยวข้องอย่างเหมาะสม ในการพัฒนานวัตกรรมหรือต่อยอดองค์ความรู้ 3.1.5  สามารถสืบค้นข้อมูลและแสวงหาความรู้เพิ่มเติมได้ด้วยตนเอง  เพื่อการเรียนรู้ตลอดชีวิต  และทันต่อการเปลี่ยนแปลงทางองค์ความรู้และเทคโนโลยีใหม่ ๆ
3.2.1  ค้นคว้า งานวิจัยที่เกี่ยวข้องกับงานทางอุทกวิทยา 3.2.2  ส่งเสริมการเรียนรู้จากปัญหา 3.2.3  ตั้งประเด็นคำถามเพื่อกระตุ้นให้นักศึกษาฝึกการบูรณาการความรู้ 3.2.4  อธิบาย แนะแนวทางการวิเคราะห์ปัญหาทางวิศวกรรม รวมทั้งยกตัวอย่างประกอบ พร้อมทั้งมอบหมายโครงงาน 3.2.5  มอบหมายงานเพื่อการพัฒนาหรือต่อยอดองค์ความรู้ 3.2.6  แนะนำวิธีการสืบค้นข้อมูล แหล่งข้อมูล กระตุ้นให้นักศึกษาเกิดจิตสำนึกในการเรียนรู้ด้วยตนเอง
3.3.1  นำเสนอหน้าชั้นเรียน 3.3.2  สังเกตการแสดงความคิดเห็น 3.3.3  ทดสอบ 3.3.4  ผลการดำเนินโครงการ 3.3.5  ผลงานที่มอบหมาย 3.3.6  ผลการสืบค้น
4.1.1  สามารถสื่อสารกับกลุ่มคนที่หลากหลาย และสามารถสนทนาทั้งภาษาไทยและภาษา ต่างประเทศได้อย่างมีประสิทธิภาพ  สามารถใช้ความรู้ในสาขาวิชาชีพมาสื่อสารต่อสังคมได้ในประเด็นที่เหมาะสม 4.1.2  สามารถเป็นผู้ริเริ่มแสดงประเด็นในการแก้ไขสถานการณ์เชิงสร้างสรรค์ทั้งส่วนตัวและส่วน รวม พร้อมทั้งแสดงจุดยืนอย่างพอเหมาะทั้งของตนเองและของกลุ่ม รวมทั้งให้ความช่วยเหลือและอำนวยความสะดวกในการแก้ไขปัญหาสถานการณ์ต่าง ๆ 4.1.3  สามารถวางแผนและรับผิดชอบ ในการพัฒนาการเรียนรู้ทั้งของตนเอง และสอดคล้องกับทางวิชาชีพอย่างต่อเนื่อง 4.1.4  รู้จักบทบาท หน้าที่ และมีความรับผิดชอบในการทำงานตามที่มอบหมาย ทั้งงานบุคคลและงานกลุ่ม สามารถปรับตัวและทำงานร่วมกับผู้อื่นทั้งในฐานะผู้นำ และผู้ตามได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถวางตัวได้อย่างเหมาะสมกับความรับผิดชอบ 4.1.5  มีจิตสำนึกความรับผิดชอบด้านความปลอดภัยในการทำงาน และการรักษาสภาพแวดล้อมต่อสังคม
4.2.1  แนะนำทักษะ มารยาท วิธีการในการทำงาน และยกตัวอย่างการสื่อสารกับหัวหน้างาน เพื่อนร่วมงาน และผู้ใต้บังคับบัญชา เพื่อให้นักศึกษาสามารถนำไปประยุกต์ใช้อย่างเหมาะสม 4.2.2  มอบหมายงานรายกลุ่มโดยให้หัวหน้ากลุ่มกำหนดความรับผิดชอบของสมาชิกแต่ละคนอย่างชัดเจนและร่วมกันแสดงความคิดเห็น จากนั้นให้สรุปเป็นมติของกลุ่ม 4.2.3  มอบหมายงานกลุ่มและกำหนดการดำเนินการอย่างมีขั้นตอน ติดตามการดำเนินการ และให้มีการเปลี่ยนกลุ่มทำงานตามกิจกรรมที่มอบหมาย เพื่อให้นักศึกษาทำงานได้กับผู้อื่น โดยไม่ยึดติดกับเฉพาะเพื่อนที่ใกล้ชิด 4.2.4  และยกตัวอย่างสถานการณ์ที่มีการใช้ความรู้ในการช่วยเหลือสังคมอย่างเหมาะสม มอบหมายงาน 4.2.5  อธิบายพื้นฐานความปลอดภัยและกระตุ้นให้นักศึกษาตระหนักถึงหน้าที่ความรับ ผิดชอบต่อสภาพแวดล้อม
4.3.1  สังเกตและประเมินพฤติกรรมนักศึกษา 4.3.2  ให้นักศึกษาประเมินสมาชิกในกลุ่ม ทั้งด้านทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและด้านความรับผิดชอบ 4.3.3  ผลจากการติดตามการดำเนินการ และการประเมินความรับผิดชอบจากรายงานกลุ่มของนักศึกษา 4.3.4  ผลการทำงาน 4.3.5  ทดสอบย่อย 4.3.6  สังเกตและสอบถามถึงจิตสำนึกของนักศึกษา
5.1.1  มีทักษะในการใช้คอมพิวเตอร์ สำหรับการทำงานที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพได้เป็นอย่างดี 5.1.2  มีทักษะในการวิเคราะห์ข้อมูลสารสนเทศทางคณิตศาสตร์หรือการแสดงสถิติประยุกต์ ต่อการแก้ปัญหาที่เกี่ยวข้องได้อย่างสร้างสรรค์ 5.1.3  สามารถประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ และการสื่อสารที่ทันสมัยได้อย่างเหมาะสมและมีประสิทธิภาพ 5.1.4   มีทักษะในการสื่อสารข้อมูลทั้งทางการพูด การเขียน และการสื่อความหมายโดยใช้สัญลักษณ์ 5.1.5   สามารถใช้เครื่องมือการคำนวณและเครื่องมือทางวิศวกรรม เพื่อประกอบวิชาชีพในสาขาวิศวกรรมที่เกี่ยวข้องได้
5.2.1 แนะนำและมอบหมายงานที่นักศึกษาต้องค้นคว้าและฝึกฝนการใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพ 5.2.2  แนะนำการสืบค้น มอบหมายงานเพื่อการวิเคราะห์ 5.2.3  การประยุกต์ใช้เทคโนโลยีเพื่อแก้ไขปัญหา 5.2.4  แนะนำวิธีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศที่เหมาะสมและที่มีประสิทธิภาพกับงานทางด้านวิศวกรรมโยธา 5.2.5  มอบหมายงาน 5.2.6  ส่งเสริมการค้นคว้า และเรียบเรียงข้อมูล และนำเสนอให้ผู้อื่นเข้าใจอย่างถูกต้อง 5.2.7  ตั้งประเด็นปัญหาทางด้านอุทกวิทยาที่ต้องอาศัยใช้เครื่องมือการคำนวณและเครื่องมือทางวิศวกรรมในการช่วยแก้โจทย์ประเด็นปัญหาดังกล่าว 5.2.8  ศึกษาดูงานนอกสถานที่
5.3.1  สังเกตและประเมินจากผลงาน 5.3.2  ทดสอบย่อย 5.3.3  ผลงานที่มอบหมาย 5.3.4  รายงานการศึกษาดูงานนอกสถานที่
6.1.1 มีทักษะในการบริหารจัดการในด้านเวลา เครื่องมือ อุปกรณ์และวิธีการได้อย่างมีประสิทธิภาพ 6.1.2 มีทักษะในการปฏิบัติงานกลุ่ม มีการแบ่งหน้าที่ความรับผิดชอบ และมีความร่วมมือกันเป็นอย่างดี
6.2.1 ส่งเสริมและกระตุ้นให้นักศึกษาใช้เวลาว่างในการฝึกฝนการใช้คอมพิวเตอร์ในการแก้ปัญหาทางด้านอุทกวิทยาอย่างเหมาะสม 6.2.2 ฝึกนักศึกษาให้มีกิจนิสัยที่ดีในการปฏิบัติงาน
6.3.1 พิจารณาผลการปฏิบัติการ 6.3.2 พิจารณาจากแบบฝึกหัดในห้องเรียน
กิจกรรมที่ ผลการเรียนรู้ * วิธีการประเมินผลนักศึกษา สัปดาห์ที่ประเมิน สัดส่วนของการประเมินผล
1 คุณธรรม จริยธรรม 1. การตรวจสอบการมีวินัยต่อการเรียน การตรงต่อเวลาในการเข้าชั้นเรียนและการส่งรายงาน 2. สังเกตพฤติกรรมนักศึกษา 3. นักศึกษานำเสนอหน้าชั้นเรียน ทุกสัปดาห์ 5%
2 ทักษะทางปัญญา สอบกลางภาคและสอบปลายภาค 8 และ 17 ร้อยละ 60
3 ทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและความรับผิดชอบ 1 สังเกตและประเมินพฤติกรรมนักศึกษา 2 ให้นักศึกษาประเมินสมาชิกในกลุ่ม ทั้งด้านทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและด้านความรับผิดชอบ 3 ผลจากการติดตามการดำเนินการ และการประเมินความรับผิดชอบจากรายงานกลุ่มของนักศึกษา 4 ผลการทำงาน 5 ทดสอบย่อย 6 สังเกตและสอบถามถึงจิตสำนึกของนักศึกษา 4,5,15 5%
4 ทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและความรับผิดชอบ 1. สังเกตและประเมินพฤติกรรมนักศึกษา 2. ให้นักศึกษาประเมินสมาชิกในกลุ่ม ทั้งด้านทักษะความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลและด้านความรับผิดชอบ 3. ผลจากการติดตามการดำเนินการ และการประเมินความรับผิดชอบจากรายงานกลุ่มของนักศึกษา 4. ผลการทำงาน 5. ทดสอบย่อย 6. สังเกตและสอบถามถึงจิตสำนึกของนักศึกษา ตลอดทุกสัปดาห์ 5%
5 ทักษะการวิเคราะห์เชิงตัวเลข การสื่อสารและการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ 1. สังเกตและประเมินจากผลงาน 2. ทดสอบย่อย 3. ผลงานที่มอบหมาย 4. รายงานการศึกษาดูงานนอกสถานที่ ตลอดทุกสัปดาห์ 15%
6 ทักษะการวิเคราะห์เชิงตัวเลข การสื่อสาร และการใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ พิจารณาผลการปฏิบัติการตามงานที่ได้รับมอบหมายรายบุคคล 16 10%
กีรติ ลีวัจนกุล (2543) อุทกวิทยา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยรังสิต: ปทุมธานี, 515 หน้า Subrahmanya, K. (2009) Engineering Hydrology. 3ed. Singapore: McGraw-Hill. 434 pp.
วีระพล แต้สมบัติ (2533) หลักอุทกวิทยา. สำนักพิมพ์ฟิสิกส์เซ็นเตอร์ : กรุงเทพ, 255 หน้า
Linsley, R. K. and et al. (1988) Hydrology for Engineers. 3ed. Singapore: McGraw-Hill, 492 pp.
Chow, V.T., Maidment, D.R. and Mays, L.W., (1988) Applied Hydrology. McGraw-Hill, Singapore, 572 pp.
Viessman, W. and et al. (1989) Introduction to Hydrology, Harper & Row, New York.
http://www.mhhe.com/subrahmanya/eh3e
http://www.rid.go.th
http://www.ce.utexas.edu
ให้นักศึกษาทุกคนประเมินประสิทธิผลของรายวิชา ซึ่งรวมถึง วิธีการสอน การจัดกิจกรรมในและนอกห้องเรียน สิ่งสนับสนุนการเรียนการสอน ซึ่งมีผลกระทบต่อการเรียนรู้ และผลการเรียนรู้ที่ได้รับ และเสนอแนะเพื่อการปรับปรุงรายวิชา ด้วยระบบคอมพิวเตอร์ของมหาวิทยาลัย
การประเมินการสอน โดยคณะกรรมการประเมินการสอนที่แต่งตั้งโดยสาขา จากการสังเกตขณะสอน และการสัมภาษณ์ตัวแทนนักศึกษา
สาขากำหนดให้อาจารย์ผู้สอนทบทวนและปรับปรุงกลยุทธ์และวิธีการสอนจากผลการประเมินประสิทธิผลของรายวิชา แล้วจัดทำรายงานรายวิชาตามรายละเอียดที่ สกอ.กำหนดทุกภาคการศึกษา ภาควิชากำหนดให้อาจารย์ผู้สอนเข้ารับการฝึกอบรมกลยุทธ์การสอน/การวิจัยในชั้นเรียน และมอบหมายให้อาจารย์ผู้สอนรายวิชาที่มีปัญหา ทำวิจัยในชั้นเรียนอย่างน้อยภาคการศึกษาละ 1 รายวิชา มีการประชุมอาจารย์ทั้งสาขา เพื่อหารือปัญหาการเรียนรู้ของนักศึกษาและร่วมกันหาแนวทางแก้ไข
สาขามีคณะกรรมการประเมินการสอนทำหน้าที่ทวนสอบผลสัมฤทธิ์ของนักศึกษาในรายวิชา โดยการสุ่มประเมินข้อสอบและความเหมาะสมของการให้คะแนน ทั้งคะแนนดิบและระดับคะแนน ของรายวิชา 60% ของรายวิชาทั้งหมดในความรับผิดชอบของภาควิชา ภายในรอบเวลาหลักสูตร
สาขามีระบบการทบทวนประสิทธิผลของรายวิชา โดยพิจารณาจากผลการประเมินการสอนโดยนักศึกษา ผลการประเมินโดยคณะกรรมการประเมินการสอนของสาขา การรายงานรายวิชาโดยอาจารย์ผู้สอน หลังการทบทวนประสิทธิผลของรายวิชา อาจารย์ผู้สอนรับผิดชอบในการทบทวนเนื้อหาที่สอนและกลยุทธ์การสอนที่ใช้ และนำเสนอแนวทางในการปรับปรุงและพัฒนาในรายงานผลการดำเนินการของรายวิชา เสนอต่อหัวหน้าสาขา เพื่อนำเข้าที่ประชุมอาจารย์ประจำสาขาวิชาพิจารณาให้ความคิดเห็นและสรุปวางแผนพัฒนาปรับปรุงสำหรับใช้ในปีการศึกษาถัดไป